پرسشنامه محقق ساخته؛بایدها و نبایدها

اصول طراحی پرسشنامه محقق ساخته قابليت اعتماد (پايايي) و اعتبار (روايي) پرسشنامه،کرونباخ

پرسشنامه فهرستی از سوالات و پرسش هاست که ابزار بررسی چندوچون تحقیقات و پژوهش های علمی بشمار می رود. پرسشنامه با یک متن اولیه و مقدمه شروع میشود و سپس سوالات و پرسشها در قالبی مشخص طراحی میگردد. ممکن است سوالات پرسشنامه دقیقا بصورت سوالی طراحی شود و یا اینکه جملاتی ساخته شود که پاسخ هایی از قبیل کاملا مخالفم، مخالفم، نظری ندارم، موافق و کاملا موافقم برای آن پیشبینی شده باشد. بااینحال، در طراحی پرسشنامه می بایست باید و نبایدهایی را در نظر گرفت که اعتبار درونی و بیرونی و همچنین ماهیت کلی و ساختار آن توان به سنجش کشیدن آرا، عقاید و نظرات آزمودنی ها (یعنی کسانی که به پرسشنامه پاسخ می دهند) را داشته باشد. برخی از این اصول عبارتند از:

ـ تسهیلگر (یعنی کسی که پرسشنامه را در اختیار دیگران قرار میدهد و توضیحاتی در مورد نحوه تکمیل آن می دهد)، نباید آزمودنی را به سبک خاصی از پاسخگویی به سوالات پرسشنامه ترغیب کند.

ـ محیط پاسخگویی نباید به گونه ای باشد که آزمودنی فرصت و آرامش کافی برای پاسخگویی نداشته باشد.

ـ تعداد سوالات پرسشنامه نباید از حدود منطقی برای پاسخ دهندگان خارج باشد. (تعداد سوالاتی که برای کودکان طرح میشود و سوالاتی که برای دانشجویان دوره دکتری طرح میشود متفاوت باید باشد).

ـ سطح نگارش علمی سوالات پرسشنامه باید به تناسب وضعیت سواد آزمودنی ها باشد.

ـ در طراحی پرسشنامه اغلب نباید مستقیما سوالات، فرضیه ها، اهداف پایان نامه، مقاله، تحقیق و … را مستقیما تبدیل به سوال و پرسش نمود.

ـ طرح سوال نباید بشکلی باشد که آزمودنی را به جهت خاصی هدایت نماید. 

مثال: آیا غیر از این است که بکارگیری سیستم های اطلاعاتی از شیوع فساد اقتصادی در سازمان جلوگیری میکند؟ 

ـ برای تمام سوالات پرسشنامه باید یک دسته پاسخ معین طرح نمود.

ـ سوالات پرسشنامه باید دقیقا متناسب با جامعه آماری تحقیق یا پایان نامه طراحی و ساخته شود.

ـ ساخت پرسشنامه باید بر اساس آگاهی و تسلط عمیق بر متغیرهای پایان نامه (متغیرهای مستقل، وابسته، میانجی و …) صورت گیرد.

ـ ساخت پرسشنامه باید بصورت موازی با فرضیات، اهداف،مدل تحقیق، مسئله تحقیق باشد.

ـ phdkar همه اصول را در هنگام ساخت پرسشنامه در نظر میگیرد.

ـ پرسشنامه های استاندارد ماهیتی جدا از پرسشنامه های محقق ساخته دارند؛ اما ممکن است محقق بعضی سوالات پرسشنامه های استاندارد دارای روایی و پایایی را نیز در طراحی پرسشنامه های محقق ساخته؛به انگلیسی self made research questionnaire استفاده نماید.

ـ برای ساخت پرسشنامه آنلاین الکترونیکی پایان نامه میتوان از وبسایت گوگل داک که برای ساخت پرسشنامه در گوگل پیشبینی شده است کمک گرفت.

ـ روایی و پایایی پرسشنامه در پایان نامه حتما باید طبق اصول روش تحقیق در نظر گرفته شود.

ـ معمولا روایی پرسشنامه محقق ساخته پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری به شیوه اتفاق نظر اساتید تایید و تعیین میگردد.

ـ پایایی قابلیت اطمینان پرسشنامه های محقق ساخته را می توان براحتی از طریق ضریب آلفای کرونباخ در نرم افزار SPSS بدست می آید.

 

 

 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *